MedaNet Journal

دانش عملی برای مدیریت فناوری اطلاعات

از ITSM و ITIL تا دارایی، عملیات، امنیت، هویت و محصولات ManageEngine؛ موضوع را پیدا کنید، سناریو را بخوانید و به اجرا برسید.

مسیرهای مطالعه

بر اساس مسئله بخوانید، نه فقط بر اساس تاریخ

تازه‌های مدانت

جدیدترین مقالات

با انتشار مطالب جدید، این بخش خودکار به‌روز می‌شود.

KEEP LEARNING

موضوعی در ذهن دارید؟ از جست‌وجوی مدانت شروع کنید

میان صدها مقاله، راهنما، محصول و صفحه تخصصی، سریع‌تر به پاسخ مناسب برسید.

جست‌وجو در کل مدانت
مهر ۱۲, ۱۴۰۳

AIOps چیست؟

AIOps (Artificial Intelligence for IT Operations) به کاربرد تکنولوژی‌های هوش مصنوعی در عملیات فناوری اطلاعات اشاره دارد. این رویکرد به سازمان‌ها کمک می‌کند تا با تجزیه و تحلیل داده‌های بزرگ و پیچیده‌ای که در سیستم‌های IT جمع‌آوری می‌شوند، به شناسایی و حل مشکلات بپردازند. AIOps به‌ویژه در محیط‌های پیچیده و توزیع‌شده، که شامل تعدادی ابزار و سیستم‌های مختلف هستند، به بهبود کارایی و کاهش زمان پاسخ به مشکلات کمک می‌کند. یکی از ویژگی‌های کلیدی AIOps، توانایی خودکارسازی فرآیندها و واکنش به حوادث است. با استفاده از الگوریتم‌های یادگیری ماشین، AIOps می‌تواند الگوها و روندهای عادی را شناسایی کرده و هرگونه انحراف از این الگوها را به‌سرعت شناسایی کند. این امر به تیم‌های IT این امکان را می‌دهد که به‌جای صرف زمان بر روی تشخیص و حل مشکلات، بر روی پیشرفت و نوآوری تمرکز کنند. به‌علاوه، AIOps می‌تواند به تجزیه و تحلیل داده‌ها و ارائه بینش‌های کاربردی کمک کند که به بهبود تصمیم‌گیری‌های مدیریتی منجر می‌شود.
مهر ۱۲, ۱۴۰۳

MFA چیست؟

احراز هویت چندعاملی (Multi-Factor Authentication یا MFA) یک روش امنیتی است که برای تأمین امنیت دسترسی به سیستم‌ها و اطلاعات حساس طراحی شده است. این روش به کاربران این امکان را می‌دهد که برای تأیید هویت خود، از دو یا چند عامل مختلف استفاده کنند. عوامل معمول شامل چیزی که کاربر می‌داند (مانند کلمه عبور)، چیزی که کاربر دارد (مانند تلفن همراه یا کارت هوشمند) و چیزی که کاربر است (مانند اثر انگشت یا شناسایی چهره) می‌باشد. استفاده از MFA می‌تواند به‌طور چشمگیری امنیت سیستم‌ها را افزایش دهد و از حملات سایبری مانند نفوذ به حساب‌های کاربری جلوگیری کند. حتی اگر یک مهاجم موفق به دسترسی به کلمه عبور کاربر شود، بدون دسترسی به عوامل دیگر نمی‌تواند به سیستم ورود کند. این لایه‌های اضافی امنیتی، کاربران و سازمان‌ها را در برابر تهدیدات مختلف محافظت می‌کند و احتمال نقض امنیتی را به حداقل می‌رساند.
مهر ۱۲, ۱۴۰۳

CSF چیست؟

CSF مخفف Critical Success Factor یا «عامل حیاتی موفقیت» است؛ یعنی شرط، قابلیت یا حوزه‌ای که اگر در آن موفق نباشیم، رسیدن به یک هدف مهم سازمانی یا خدماتی به خطر می‌افتد. CSF خودش یک عدد یا شاخص نیست. CSF مشخص می‌کند چه چیزی برای موفقیت حیاتی است و بعد KPIها کمک می‌کنند اندازه بگیریم آیا در آن حوزه واقعاً خوب عمل می‌کنیم یا نه. تفاوت CSF و KPI چیست؟ مفهوم پرسش اصلی مثال CSF برای موفقیت چه چیزی حیاتی است؟ کاهش اختلال سرویس‌های حیاتی KPI از کجا بفهمیم موفق شده‌ایم؟ Availability، MTTR، تعداد Major Incident مثلاً اگر CSF تیم Service Desk این باشد که «کاربر سریع و درست پاسخ بگیرد»، KPIهای مرتبط می‌توانند First Response Time، First Contact Resolution، CSAT و درصد رعایت SLA باشند. چطور CSF تعریف کنیم؟ هدف یا Outcome مورد انتظار را مشخص کنید. عواملی را پیدا کنید که نبود آن‌ها مستقیماً موفقیت را تهدید می‌کند. تعداد CSFها را محدود نگه دارید؛ فهرست بلند دیگر «حیاتی» نیست. برای هر CSF چند KPI قابل‌اندازه‌گیری تعریف کنید. مالک، Baseline و دوره بازبینی را مشخص کنید. نمونه CSF در ITSM برای Incident Management یک CSF می‌تواند «بازگرداندن سریع سرویس با کمترین اثر بر کسب‌وکار» باشد. KPIهای آن می‌توانند MTTR، درصد رخدادهای حل‌شده در SLA و تعداد Reopen باشند. در Change Enablement نیز «کاهش شکست تغییر» می‌تواند CSF باشد و Change Success Rate یا Change Failure Rate به‌عنوان KPI استفاده شود. برای مرور اصطلاحات مدیریتی مرتبط، واژه‌نامه پیشرفته ITIL 4 و برای ارتباط اهداف با حاکمیت، مقاله Governance چیست؟ را ببینید. سخن پایانی CSF می‌گوید چه چیزی باید درست پیش برود؛ KPI نشان می‌دهد آیا واقعاً درست پیش رفته است. اگر این دو از هم جدا تعریف شوند، داشبوردها پر از عدد می‌شوند بدون آن‌که معلوم باشد کدام عدد برای موفقیت سازمان اهمیت دارد.
مهر ۱۲, ۱۴۰۳

SLO چیست؟

SLO (Service Level Objective) یا «هدف سطح خدمت» یک هدف کمی و قابل‌اندازه‌گیری برای کیفیت یک سرویس است. SLO مشخص می‌کند یک شاخص خدمت باید در یک بازه زمانی به چه سطحی برسد؛ مثلاً دسترس‌پذیری 99.9٪ در ماه یا پاسخ API زیر 2 ثانیه برای 95٪ درخواست‌ها. تفاوت SLI، SLO و SLA چیست؟ مفهوم نقش مثال SLI شاخصی که واقعاً اندازه‌گیری می‌شود Availability = 99.94٪ SLO هدف مطلوب برای آن شاخص Availability ≥ 99.9٪ SLA توافق رسمی خدمت با مشتری تعهد 99.9٪ همراه با شرایط و مسئولیت‌ها بنابراین SLO «هدف» است، SLI «اندازه‌گیری واقعی» و SLA توافقی گسترده‌تر است که ممکن است یک یا چند SLO، دامنه خدمت، ساعات پشتیبانی، استثناها و پیامدهای عدم تحقق تعهد را دربر بگیرد. چند نمونه SLO Availability: سرویس در هر ماه حداقل 99.9٪ در دسترس باشد. Response Time: 95٪ درخواست‌های پورتال در کمتر از 2 ثانیه پاسخ داده شوند. Incident Response: رخدادهای Priority 1 حداکثر طی 10 دقیقه پذیرفته شوند. Resolution: 90٪ درخواست‌های استاندارد در بازه توافق‌شده تکمیل شوند. SLO را چگونه تعیین کنیم؟ SLO خوب باید هم برای کسب‌وکار معنادار باشد و هم با ظرفیت واقعی تیم و معماری سرویس همخوانی داشته باشد. ابتدا یک SLI معتبر انتخاب کنید، Baseline فعلی را اندازه بگیرید، نیاز کسب‌وکار و هزینه افزایش سطح خدمت را بسنجید و سپس هدفی تعیین کنید که قابل پایش و بازنگری باشد. ارتباط SLO با OLA برای رسیدن به یک SLO مشتری‌محور، ممکن است چند تیم داخلی تعهدات عملیاتی خود را در قالب OLA تعریف کنند. مثلاً اگر SLO حل رخداد بحرانی 2 ساعت باشد، تیم شبکه، دیتابیس و Service Desk باید زمان‌های داخلی خود را طوری هماهنگ کنند که این هدف قابل تحقق باشد. سخن پایانی SLO زمانی مفید است که یک عدد تزئینی روی داشبورد نباشد؛ باید مستقیماً به تجربه کاربر، ریسک کسب‌وکار و تصمیم‌های عملیاتی متصل شود.
مهر ۱۲, ۱۴۰۳

SVC چیست؟

SVC یا Service Value Chain یکی از اجزای اصلی Service Value System (SVS) در ITIL 4 است. SVC مدلی عملیاتی برای تبدیل تقاضا و فرصت به ارزش است و نشان می‌دهد فعالیت‌های مختلف سازمان چگونه در قالب Value Stream به یکدیگر متصل می‌شوند. شش فعالیت Service Value Chain Plan: ایجاد درک مشترک از چشم‌انداز، وضعیت موجود و مسیر بهبود. Improve: بهبود مستمر محصولات، خدمات، Practices و Value Streamها. Engage: شناخت نیازها و حفظ ارتباط با مشتریان، کاربران و سایر ذی‌نفعان. Design & Transition: طراحی و انتقال محصولات و خدمات جدید یا تغییر‌یافته. Obtain/Build: تهیه یا ساخت اجزای لازم برای ارائه خدمت. Deliver & Support: ارائه و پشتیبانی خدمات مطابق انتظار ذی‌نفعان. SVC با SVS چه تفاوتی دارد؟ SVS چارچوب بزرگ‌تر ITIL 4 برای Governance، Guiding Principles، Practices، Continual Improvement و Service Value Chain است؛ اما SVC بخش عملیاتی این سیستم است. به‌بیان ساده، SVS «کل سیستم» و SVC «موتور خلق ارزش» درون آن است. یک مثال ساده از Value Stream فرض کنید کاربر درخواست دسترسی به یک نرم‌افزار سازمانی می‌دهد. نیاز کاربر در Engage دریافت می‌شود، مسیر و سیاست‌ها با Plan و Practices مرتبط هم‌راستا می‌شوند، در Obtain/Build دسترسی یا مجوز آماده می‌شود و در Deliver & Support به کاربر تحویل داده می‌شود. برای تحلیل کامل مسیر، مقاله Value Stream در ITIL 4 را ببینید. سخن پایانی SVC یک فرایند خطی ثابت نیست. سازمان برای هر سناریو می‌تواند ترکیب متفاوتی از شش فعالیت را در قالب یک Value Stream به کار بگیرد. همین انعطاف، Service Value Chain را به یکی از مفاهیم محوری ITIL 4 تبدیل می‌کند.